SỬ DỤNG “PHẦN MỀM BẢN ĐỒ TRA CỨU THÔNG TIN DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA ĐƯỢC XẾP HẠNG CẤP QUỐC GIA” TRONG DẠY HỌC VÀ HỖ TRỢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

Dự án PT GD THCS II-Viện Khoa học Giáo dục VN
5/2012
Ý NGHĨA CỦA PHẦN MỀM
Cung cấp thông tin về các di tích
Mở rộng và khắc sâu kiến thức bài học
Giá trị thực tiễn
SỬ DỤNG TRONG DẠY HỌC
Lịch sử:
- Theo tiến trình lịch sử Việt Nam (lớp 6 - lớp 9)
Lớp 6: Lịch sử VN từ nguồn gốc đến thế kỉ X
- Buổi đầu lịch sử nước ta: những dấu tích của người tối cổ, người tinh khôn, người nguyên thủy.

Ví dụ
- Lạng Sơn: di tích Hang Kéo Lèng.
- Thái Nguyên: di tích Khu khảo cổ học Thần Sa.
- Phú Thọ: di tích khỏa cổ Sơn Vi.
- Quảng Bình: di tích Bàu Tró.
- Quảng Ninh: di tích Hòn Hai - Cô Tiên.
- Hòa Bình: di tích Mái đá làng Vành, Hang Muối, Hang Chổ…
- Thời đại dựng nước Văn Lang (Hùng Vương)– Âu Lạc (thục phán An Dương Vương)
- Thời kì Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lập (Hai bà Trưng, Bà Triệu, Lý Bí, Triệu Quang Phục, Phùng Hưng…)
- Bước ngoặt lịch sử ở đầu thế kỉ X (Khúc Thừa Dụ, Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền…)
2. Địa lí
Trong chương trình Địa lí THCS, các nội dung về địa lí tự nhiên và địa lí kinh tế - xã hội đều có thể sử dụng các di tích có trong phần mềm.
Lớp 6:
- Địa hình bề mặt Trái Đất (bài 13, bài 14)
- Sông và hồ (bài 23) (di tích: Biển Hồ (Gia Lai); Hồ Ba Bể (Bắc Kạn)
Lớp 8:
- Việt Nam – đất nước – con người (bài 22)
- Vị trí, giới hạn lãnh thổ Việt Nam (bài 23)
- Vùng biển Việt Nam (bài 24) (Vịnh Hạ Long – Quảng Ninh; Đảo Hòn Dấu – Hải Phòng) …
- Đặc điểm địa hình nước ta (bài 28, 29)
Lớp 9:
- Cộng đồng các dân tộc Việt Nam (bài 1)
- Thương mại và du lịch (bài 15) (Chùa Phật Tích- Bắc Ninh; Cao nguyên đá Đồng Văn – Hà Giang…)
- Các bài về vùng
Ngoài ra, sử dụng thông tin di tích trong các giờ lịch sử địa phương, địa lí địa phương
Ngữ văn
- Cung cấp thông tin về tác giả: ví dụ “Nhà thờ cụ Nguyễn Trãi” (Hà Nội), “Chùa Côn Sơn” (Hải Dương); Nguyễn Đình Chiểu – di tích Chùa Tôn Thạnh (Long An)...
- Tăng cường tính trực quan cho tác phẩm: các hình ảnh sông núi, thác, hang động…
- Dẫn chứng cho nội dung tác phẩm: ví dụ văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ” (Phạm Văn Đồng) ở lớp 7, hay các truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên...
Chuyên đề ngoại khóa
Tổ chức ngoại khóa cho học sinh bằng các chuyên đề với nội dung sâu hơn, tập trung hơn là điều rất quan trọng vì cùng với chương trình chính khoá, ngoại khoá giúp cho học sinh củng cố và phát triển kiến thức so với SGK.
CHUYÊN ĐỀ: Ngày 3/2 – Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
1. Các chi bộ Đảng
Nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Bạc Liêu, Nhà cụ Mai Kính (Hà Tĩnh), tỉnh Phú Yên, Miếu bà Chúa Xứ Mỹ Đông (tỉnh Sóc Trăng), tỉnh Thái Nguyên, tỉnh Thanh Hóa, tỉnh Bến Tre), Địa điểm Nặm Lìn (Cao Bằng )…
2. Những tấm gương
- Nhà lưu niệm các đ/c Hà Huy Tập (Hà Tĩnh), Ngô Gia Tự (Bắc Ninh), Chủ tịch Tôn Đức Thắng (An Giang), Trường Chinh (Nam Định)…
- Khu lưu niệm đồng chí Trần Phú (Hà Tĩnh), Lê Hồng Phong (Nghệ An), Phạm Văn Đồng (Quảng Ngãi), Tổng Bí thư Lê Duẩn (Quảng Trị)…
- Khuổi Linh (Nơi ở và làm việc của đ/c Trường Chinh Văn phòng Trung ương Đảng 1950 - 1951) (tỉnh Bắc Kạn).
- Các di tích về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại nhiều địa phương trên cả nước.
Ví dụ
- Tìm hiểu về Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
+ Viết bài thi tìm hiểu, hoạt động ngoại khóa, thi đố vui,…
+ BĐTD về tổng Bí thư Trần Phú.
CHUYÊN ĐỀ:
Ngày 10/3 âm lịch – Giỗ tổ Hùng Vương
Các di tích này hầu hết tập trung tại tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc
- Phú Thọ: Đền Hùng, Đền Mẫu Âu Cơ, Đền Cổ Tích, Di chỉ Làng Cả…
- Vĩnh Phúc: Đền Đuông, Đình Cam Giá, đình Sông Kênh…
CHUYÊN ĐỀ: Ngày 27/7 – Ngày thương binh, liệt sĩ Việt Nam
Thông tin về ngày 27/7 cũng như những tấm gương anh hùng, thương binh, liệt sĩ trong chiến đấu:
- Địa điểm công bố ngày Thương binh - Liệt sĩ toàn quốc (ngày 27/7/1974) (Thái Nguyên)
- Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh)
- Bến đò Mẹ Suốt (Quảng Bình)
- Nơi lưu dấu chiến công của anh hùng Cù Chính Lan (Hòa Bình).
- Nhà lưu niệm Võ Thị Sáu (Bà Rịa – Vũng Tàu)
- Âm linh tự và mộ lính đội Hoàng Sa (Quảng Ngãi)…
CHUYÊN ĐỀ: Ngày thơ Việt Nam
Ngày Thơ Việt Nam là ngày hội tôn vinh thành tựu thơ ca Việt Nam, được tổ chức vào ngày rằm tháng giêng âm lịch.
- Nhà thờ Nguyễn Khuyến (Hà Nam).
- Nhà thờ cụ Nguyễn Trãi (Hà Nội).
- Mộ nhà thơ Phan Văn Trị (Cần Thơ).
- Mộ và khu tưởng niệm Nguyễn Đình Chiểu (Bến Tre).
- Mộ Phạm Đình Hổ và lầu bình thơ (Hải Dương).
- Khu lưu niệm đại thi hào Nguyễn Du (Hà Tĩnh).
- Các di tích về chủ tịch Hồ Chí Minh tại nhiều địa phương trên cả nước.
CHUYÊN ĐỀ: Ngày 19/5 – Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trên lãnh thổ đất nước ta, hầu khắp các tỉnh đều ghi dấu của Người
- Các di tích về chủ tịch Hồ Chí Minh tại tỉnh Nghệ An
- Địa điểm Nhà lưu niệm Bác Hồ (Hà Nội)
- Nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và làm việc với cán bộ và nhân dân Hà Tĩnh ngày 15/6/1957.
- Đền thờ Bác Hồ (Hậu Giang)
- Nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện với đồng bào các dân tộc Tràng Định ngày 21/02/1961 (Lạng Sơn)
- Địa điểm lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại các xã Bình Dương, Cổ Tiết (Phú Thọ)
- Những địa điểm lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Quảng Bình
- Những địa điểm lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đảo Cô Tô (Quảng Ninh)
- Đền thờ Bác Hồ (Sóc Trăng)…
Một số chuyên đề khác
1. Nhà trường
2. Ngày 20/11 – Ngày nhà giáo Việt Nam
3. Ngày 22/12 – Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam
4. Ngày 8/3 và ngày 20/10 – Ngày Quốc tế Phụ nữ và ngày Phụ nữ Việt Nam
Tổ chức sinh hoạt chuyên đề
Nguồn tư liệu: phần mềm di tích, SGK, tư liệu, tranh ảnh, phim; hiện vật; về các nghề truyền thống, anh hùng, liệt sĩ,…
Cách tổ chức:
- Giáo viên lên ý tưởng, thời gian, địa điểm…
- Khuyến khích HS cùng tham gia chuẩn bị tư liệu.
- Lựa chọn phương pháp.
XIN TRÂN TRỌNG CÁM ƠN!